maandag 8 december 2025

Week-nieuwsbrief RWS Bodem en Ondergrond (50 2025)

1. Circulair Materialenplan treedt 30 december 2025 in werking

De staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat heeft het Circulair Materialenplan (CMP) vastgesteld. Het CMP treedt in werking op 30 december 2025 en vervangt dan het Landelijk Afvalbeheerplan (LAP3). Lees verder
Zie ook: Home | CMP

2. Brede samenwerking voor aanpak bestaande toepassingen staalslakken

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat richt samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Unie van Waterschappen (UvW) een taskforce op voor bestaande toepassingen van staalslakken. Ook Omgevingsdienst NL en de GGD-GHOR nemen deel. Lees verder

3.  Antwoorden op Kamervragen staalslakken-gerelateerde onderwerpen

Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Aartsen gaf op 24 november 2025 antwoord op 110 Kamervragen over Tata Steel en staalslakkwesties. Lees verder

4. Wijziging Tijdelijke regeling uitkering bodem 2024–2030 voor PFAS-aanpak

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat heeft de Tijdelijke regeling uitkering bodem 2024–2030 aangepast. Deze regeling is ook wel bekend als SPUK Bodem. De wijziging gaat over de verdeling van middelen voor de aanpak van PFAS-verontreiniging. Daarnaast zijn enkele technische wijzigingen doorgevoerd. En zijn de uitkeringplafonds voor 2026 vastgesteld. Lees verder

5. Via tien concrete projecten wil OSKA klimaatadaptatie verankeren in standaarden

Binnen het Overleg Standaarden Klimaatadaptatie (OSKA) werken de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) en de standaardisatie-organisaties CROW, NEN, RIONED en ISSO aan de actualisatie van technische standaarden. Doel is om klimaatadaptatie beter te verankeren in de richtlijnen en handboeken die gemeenten, ontwerpers en beheerders gebruiken bij de inrichting en het onderhoud van de openbare ruimte. Lees verder

6. Nieuwsbrieven en bijeenkomsten

• Nieuwsbrief Tussen Bodem en Ondergrond
• Nieuwsbrief Land+Water

Bijeenkomsten

• REMINDER: 10 december – GOO Vragenuur Beleid en aanpak staalslakken 
  Het Gelders Ondergrond Overleg (GOO) organiseert op woensdag 10 december van 14.00 tot 15.00 uur een online vragenuur over het beleid en de aanpak voor toepassingen van staalslakken en staalslakhoudende producten.
• BRO’tje: Vraag-maar-raak – 11 december
  Heb je een brandende vraag? Of ben je gewoon benieuwd hoe het er achter de schermen aan toegaat bij de BRO? Daarom organiseren we een speciale eindejaar editie van het BRO’tje in vraag-maar-raak stijl. Projectleiders, informatiemanagers, servicedeskmedewerkers en collega’s van de Landelijke Voorzieningen (onder meer van het Bronhouderportaal en BROloket) staan op 11 december voor je klaar om al jouw vragen te beantwoorden!

Kijk voor meer informatie over dit webinar op de pagina van het BRO’tje.

7. Nieuws over de Omgevingswet

• Participatie organiseren als bedrijf | Informatiepunt Leefomgeving
  Bedrijven die een (nieuw) plan willen uitvoeren op hun terrein, moeten ook de omgeving betrekken bij de ontwikkeling van dat plan. Deze participatie van de omgeving vormt een belangrijk aspect van de Omgevingswet. Maar hoe organiseer je dat als bedrijf? Een handreiking van DCMR biedt uitkomst.

8. Nieuws over Biodiversiteit en duurzaam bodemgebruik

• Duurzaam beleid verdiept maatschappelijke kloof
  Het verduurzamingsbeleid van de overheid schiet ernstig tekort, concludeert de Raad voor de leefomgeving en infrastuctuur (Rli) in zijn advies Eerlijk verduurzamen – Randvoorwaarden voor rechtvaardig beleid. Het beleid is onrechtvaardig en brengt de duurzame doelstellingen van de overheid in gevaar.
• ‘Een ernstige en onmiddellijke bedreiging voor het leven’
  Terwijl de afgelopen tien jaar steeds duidelijker is geworden hoe gevaarlijk PFAS zijn, heeft de overheid nog ‘geen enkele concrete maatregel’ genomen om de verspreiding van de chemische stoffen aan te pakken. De advocaten van vier Natuur- en Milieufederaties en Stichting Gezond Water betoogden dat dinsdag voor de rechtbank in Den Haag. Ze verwijten de overheid laksheid.
• RIVM brengt de belangrijkste bronnen van PFAS naast voedsel en drinkwater in kaart | RIVM
  Het RIVM heeft de blootstelling van mensen aan PFAS (Per- en polyfluoralkylstoffen) via producten, zoals kleding, persoonlijke verzorgingsproducten en stoffering van meubels in kaart gebracht. Ook is gekeken naar de blootstelling via de omgeving waarin mensen leven, zoals binnenlucht en huisstof.

9. Nieuws over Circulaire economie

• Kansen voor circulaire projecten in 2026: wat kan er? | RVO.nl
  Veel ondernemers en onderzoekers zetten zich in voor de circulaire economie. Zo kunnen zij een beroep doen op verschillende subsidieregelingen bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Voor 2026 is dat aanbod veranderd.

10. Nieuws over de energietransitie

• Rapport: urgentie energietransitie en netcongestie vraagt om snelle actie kabinet | De Telegraaf
  Wil Nederland straks nog voldoende goedkope en schoon opgewekte stroom krijgen, dan moet het nieuwe kabinet met duidelijke doelen voor 2040 helderheid scheppen. Zo krijgt het bedrijven aan zijn kant. Met wie samenwerking juist nodig is. Dat schrijven rijksambtenaren in het rapport Routes naar realisatie – keuzes voor het klimaat en de energietransitie. Dat is in vier maanden opgesteld voor de onderhandelaars van de politieke partijen die dinsdag voortgang in de vorming van een volgend kabinet melden.

11. Nieuws over klimaatverandering, -adaptatie en Bodemdaling

• Burgerberaad Klimaat ziet sleutelrol voor gemeenten
  Het Nationaal Burgerberaad Klimaat heeft maandag 1 december 23 voorstellen gepresenteerd om de klimaatbelasting in Nederland te verminderen. Een groot deel daarvan legt de uitvoering nadrukkelijk bij gemeenten, variërend van het tegengaan van voedselverspilling tot ruimtelijke inrichting en lokale mobiliteit.

12. Nieuws over (grond)water

• Watersector sluit zich aan bij oproep aan informateur: versterk het buitenlandbeleid én de Dutch Diamond
  Een brede coalitie van Nederlandse bedrijven – waaronder een groot aantal spelers uit de watersector – roept informateur Sybrand van Haersma Buma op om in de komende kabinetsperiode stevig te investeren in buitenlandbeleid. Dat staat in een brief die op 27 november aan de informateur is gestuurd. De partijen vragen om herstel van de zogeheten Dutch Diamond-aanpak, het samenwerkingsmodel waarin overheid, bedrijfsleven, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties gelijkwaardig optrekken.
• Vergaande zuiveringstechnieken nauwelijks in staat antibioticaresistente bacteriën en genen te verwijderen
  Vergaande zuiveringstechnieken, die bedoeld zijn voor het verwijderen van organische microverontreinigingen, lijken in het algemeen nauwelijks effectief in het verwijderen van antibioticaresistentie (antibioticaresistente bacteriën en genen). Dat blijkt uit onderzoek dat in opdracht van STOWA is verricht.

13. Nieuws uit de regio

Vanuit of over de regio nog de volgende berichten:

Provincie Groningen

• Provincie Groningen wil verbod op PFAS-bestrijdingsmiddelen in grondwaterbeschermingsgebieden – RTV Noord
  De provincie Groningen wil dat bestrijdingsmiddelen met PFAS worden verboden in grondwaterbeschermingsgebieden. Daarnaast dringt de provincie bij het Rijk en binnen Europa aan op een algeheel verbod op PFAS. Dat staat in een brief aan de Provinciale Staten.
• Huurders in aardbevingsgebied Groningen krijgen vergoeding voor schade | Aa en Hunze | AD.nl
  Huurders in 29 nieuwe postcodegebieden krijgen eenmalig 750 euro. Het bedrag is een compensatie voor uitgesteld onderhoud door aardbevingen.

Provincie Fryslan

• Greidhoeke van Fryslân wordt Bioregio: Langjarig programma voor gezonde bodem, biodiversiteit en waterkwaliteit officieel van start – Groot Bolsward IJsselmeerkust
  De Friese Kleiweide (De Greidhoeke) en de westelijke Kleischil sluiten zich aan bij het landelijke netwerk van Bioregio’s. Daarmee start een programma van meerdere jaren dat zich richt op een gezonde bodem, sterke natuur, schoon water en de productie én consumptie van gezond voedsel. Met het programma willen de betrokken partijen een brede beweging op gang brengen waarin agrariërs, inwoners en andere partners samen werken aan een duurzame toekomst voor het Friese kleiweidegebied.
• Milieuorganisaties verliezen strijd om stopzetten natuurvergunning vliegbasis – Omrop Fryslân
  Defensie mag de aanvraag voor een natuurvergunning doorzetten. Er hoeft ook nog geen geld te komen voor de natuur. Dat stelde de voorzieningenrechter van de Raad van State dinsdag.
• Provincie Fryslân haalt landelijke deadline Natuurnetwerk Nederland niet – Nieuwe Oogst
  Provincie Fryslân gaat de landelijke deadline van 2027 voor het realiseren van Natuurnetwerk Nederland niet halen. Met het plan van aanpak dat zij dinsdag presenteerden, streven Gedeputeerde Staten in 2027 naar de inrichting van 2.000 hectare en een volledige afronding van het Natuurnetwerk Nederland in 2035.

Provincie Drenthe

• Aardbevingsschade zorgt voor stress en minder vertrouwen in overheid – RTV Drenthe
  Drenten met schade aan hun woning door de gaswinning in Groningen hebben vaker last van stress en hebben minder vertrouwen in de overheid. Dat blijkt uit onderzoek door onderzoeksinstituut Nivel en Rijksuniversiteit Groningen. “De impact van de gaswinningsproblematiek stopt niet bij de provinciegrens van Groningen”, stellen zij.
• Boerenpartijen roepen op tot actie tegen probleemwolf op Drentse platteland – Nieuwe Oogst
  LTO Noord, het Drents Agrarisch Jongeren Kontakt (DAJK) en Vereniging Drentse Boermarken roepen provincie Drenthe op actie te ondernemen tegen de probleemwolf die het Drentse nieuws domineert. In de brief schrijven zij dat één of enkele wolven in de afgelopen weken meerdere keren vee hebben aangevallen binnen de gecertificeerde afrastering.
• Drenten met gaswinningsschade ervaren meer stressklachten en minder vertrouwen, ondanks groeiend veiligheidsgevoel | Nivel

Provincie Overijssel

• Scenario’s onderzocht om instroom HCH Twentekanaal in te perken | Informatiepunt Leefomgeving
  Onderzoeksbureau Tauw heeft verschillende scenario’s onderzocht om de waarden van de schadelijke stof HCH in het Twentekanaal te verlagen. Dat gebeurde in opdracht van de gemeente Hengelo en Rijkswaterstaat.
• Versterking rivierdijken naar 25 miljoen euro per kilometer
  Voor het eerst lopen de kosten van versterking van rivierdijken op tot 25 miljoen euro per kilometer. Dat blijkt uit twee recente kredietaanvragen van waterschappen voor dijkversterkingen in het Hoogwaterbeschermingsprogramma.
• Inwoners denken mee over toekomstfunctie Kanaal Almelo De Haandrik en aanpak verkeer – Provincie Overijssel
  Maandagavond 1 december was er een informatieavond voor inwoners over Kanaal Almelo-De Haandrik. In Het Punt in Vroomshoop waren zo’n 90 inwoners aanwezig. Zij werden bijgepraat over twee onderwerpen de aanpak overlast zwaar wegverkeer en de uitwerking van de toekomstfunctie. Ook konden zij reageren op de ideeën. De inbreng wordt meegenomen in de verdere uitwerking van de plannen. Op 2 december is er nog een bijeenkomst in Hardenberg en op 4 december in Vriezenveen.

Provincie Flevoland

• Hoe ziet de klimaataanpak van de gemeente Almere er de komende vijf jaar uit? | 1Almere
  De gemeente Almere heeft de groene ambitie om in 2050 klimaatadaptief te zijn. De stad moet dan volledig klimaatbestendig en waterrobuust zijn. Dat betekent dat Almere voorbereid moet zijn op extreme weersomstandigheden, zoals extreme droogte, hitte en wateroverlast. In de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie 2025-2030 staan zes maatregelen die de gemeente gaat nemen om de stad tegen het klimaat te beschermen. 
• Omroep Flevoland – Nieuws – Landschapsbeheer Flevoland: erfgoed zoals iconische dampalen wordt steeds belangrijker
  “De provincie begon als pioniersprovincie, je wilt vooruit, je wilt opbouwen.” Volgens Erik van Beurden, directeur van Landschapsbeheer Flevoland, was er 25 jaar geleden nog weinig aandacht voor erfgoed. Dat is nu heel anders, er is veel meer belangstelling voor het verleden. Landschapsbeheer Flevoland bestaat dit jaar 25 jaar. In het derde en laatste deel van het drieluik naar aanleiding van dit jubileum aandacht voor cultuur-historisch erfgoed.
• Omroep Flevoland – Nieuws – Landschapsbeheer Flevoland: duizenden slangeneieren uitgekomen dankzij vrijwilligerswerk in Flevoland
• Omroep Flevoland – Nieuws – Nooddeuren sluizen Flevoland succesvol getest: ‘Bij storing kan water met enorme kracht binnenstromen’
• Omroep Flevoland – Nieuws – Menselijke resten gevonden bij berging Britse bommenwerper

Provincie Gelderland

• In Betuwe komt duurzaam laadstation voor de binnenvaart
  De provincie Gelderland wil bij het dorp IJzendoorn in de Betuwe samen met zandwinningsbedrijf Dekker Groep een duurzaam bunker- en laadstation voor binnenvaartschepen ontwikkelen langs de Waal. Bij zo’n zogenoemde Clean Energy Hub (CEH) kunnen binnenvaartschepen schonere brandstoffen zoals bio-LNG bunkeren en groene stroom laden, is het idee. Op dit moment ligt bij IJzendoorn een overnachtingshaven en een grote locatie voor de winning van zand, grind en klei.
• Afschieten probleemwolf mag een half jaar langer: ‘Alleen voor de bühne’ – Omroep Gelderland
  Dat de provincie de toestemming heeft verlengd om de probleemwolf op de Hoge Veluwe af te schieten, noemt voormalig boswachter André Donker ‘een hele slechte beslissing’. “Er was maanden geleden een enorme jubelstemming van de provincie en het Nationaal Park dat het appeltje-eitje was om de wolf te herkennen en te pakken, blabla. En wat doet de wolf? Niks. Sterker nog, het afschieten wordt met een halfjaar verlengd.”

Provincie Utrecht

• Met de KRW-impuls komt schoon en gezond water in Utrecht dichterbij | provincie Utrecht
  Met dertien aanvullende maatregelen gaat de provincie Utrecht aan de slag om de waterkwaliteit verder te verbeteren om zo dicht mogelijk bij de doelen van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) te komen. Een conceptversie van het Uitvoeringsprogramma Impuls KRW is in april met belanghebbenden gedeeld. De inbreng uit de inspraakronde is benut om de maatregelen aan te scherpen. Het definitieve impulsprogramma is nu vastgesteld.
• Eerste Upcyclecentrum van Utrecht klaar: opgebouwd uit hergebruikte perronplaten en panelen – Duurzaam Ondernemen
  De bouw van het eerste Utrechtse Upcyclecentrum, gelegen in het Werkspoorkwartier bij het Hof van Cartesius, is voltooid. Het 350 m² grote gebouw, dat voor meer dan 90 procent is opgebouwd uit hergebruikte materialen, markeert een belangrijke stap richting een afvalvrije stad in 2050.

Provincie Noord-Holland

• Amsterdam wil sterkere rol steden in nieuwe Europese wet voor circulaire economie
  De gemeente Amsterdam heeft recent haar officiële reactie ingediend op de consultatie van de Europese Commissie over de aankomende Circular Economy Act. Daarbij pleit de stad voor een ambitieuzere wet die beter aansluit op de praktijk van lokale overheden.
• Provincie handhaaft dwangsommen Kooksgasfabrieken 1 en 2…
  In een beslissing op een bezwaar van Tata Steel handhaven Gedeputeerde Staten van Noord-Holland de dwangsommen die de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) eerder aan Tata Steel heeft opgelegd.

Provincie Zuid-Holland

• Zuid-Hollandse deelgebieden ronden gebiedsplannen voor vitaal landelijk gebied af – Provincie Zuid-Holland
  Binnen het Zuid-Hollands Programma Landelijk Gebied (ZH-PLG) is een belangrijke stap gezet richting een vitaal landelijk gebied. In de 16 deelgebieden, waarin Zuid-Holland is opgedeeld, is hard gewerkt aan gebiedsplannen door belangenorganisaties voor natuur en landbouw, agrariërs, waterschappen, gemeenten en de provincie zelf. Deze plannen vormen de basis voor verdere samenwerking in én versterking van de gebieden.
• Rijkswaterstaat plant 20 hectare groen in Zuid-Hollandse bermen
  Rijkswaterstaat gaat de komende twee jaar in Zuid-Holland veel bomen en struiken planten langs de rijkswegen, te beginnen langs de A29 in Barendrecht. In totaal komt er 20 ha aan bomen en struiken bij, omgerekend zo’n 28 voetbalvelden. Naast struiken gaat het om ruim 2.000 nieuwe bomen.
• Nieuwe natuur tussen Wassenaar en Katwijk – Provincie Zuid-Holland

Provincie Zeeland

• PFAS-vervuiling kan verkoopprijs Veiligheidscentrum Zeeland drukken – Omroep Zeeland
  De gemeente Vlissingen wil het terrein van het Veiligheidscentrum Zeeland (VCZ) verkopen aan een commerciële partij, maar de bodem onder het gebouw blijkt vervuild. Die vervuiling, met PFAS en olie, kan de verkoopprijs flink drukken. Toch kreeg het college deze week toestemming van de gemeenteraad om de verkoop door te zetten.
• Nieuwe editie van Bereikbaar Zeeland
  De nieuwe editie van het digitale magazine Bereikbaar Zeeland is gepubliceerd. In deze editie van december 2025 laten we zien hoe Rijkswaterstaat werkt aan het vernieuwen van de Zeeuwse infrastructuur.
• Zeeland verdubbelt budget voor agrarisch natuurbeheer – Vroege Vogels – BNNVARA
  Het budget voor agrarisch natuurbeheer in Zeeland voor de komende jaren wordt verdubbeld. Sinds 2023 ontving het agrarisch collectief Poldernatuur Zeeland ongeveer 3,8 miljoen euro per jaar. Gedeputeerde Wilfried Nielen (natuur) meldt dat daar nog eens 3,8 miljoen euro per jaar bij komt voor 2026, 2027 en 2028.

Provincie Noord-Brabant

• Besluit over verdwijnen Moerdijk halfjaar uitgesteld
  De inwoners van het Brabantse dorp Moerdijk blijven nog minimaal een halfjaar in onzekerheid. Het Rijk en de provincie Noord-Brabant willen pas in juni een besluit nemen over uitbreiding van het haven- en industriegebied in Moerdijk, waarvoor het dorp mogelijk moet verdwijnen. De gemeente Moerdijk maakte bijna drie weken geleden bekend maar één optie te zien: het dorp Moerdijk opgeven om hier ruimte te maken voor de energieprojecten van Powerport.
• Stroomnet Brabant krijgt meer ruimte, goed nieuws voor bedrijven en woningbouw
  Het is netbeheerder Tennet gelukt om ruimte vrij te maken op het overvolle stroomnet in Noord-Brabant. Op het stroomnet komt de komende twee jaar 805 megawatt stroom bij, vergelijkbaar met een derde van de huidige elektriciteitsvraag van de provincie.
• Nieuwe tunnels verbinden natuur in Brabant – Toekomstbehendig Brabant
  Op zaterdag 29 november vond in de gemeente Heeze-Leende aan de Somerenseweg, de officiële opening plaats van een bijzonder project: ‘Tunnels voor amfibieën’. De afgelopen weken was de weg tussen Heeze en Someren dicht voor auto’s. Er zijn namelijk 14 tunnels voor kikkers, padden en salamanders gebouwd. Dankzij een succesvolle crowdfundingsactie van IVN Natuureducatie in Heeze-Leende en financiële bijdragen van beide gemeenten en de provincie Noord-Brabant zijn de tunnels nu open voor gebruik.

Provincie Limburg

• Ernstige zorgen over PFAS-lozingen Limburgs afvalbedrijf, maar tóch vergunning?
  Er zijn al jaren zorgen bij controlerende instanties over PFAS-lozingen door afvalverwerker CFS in Weert. Ook zijn er serieuze twijfels over de betrouwbaarheid van gegevens die het bedrijf heeft aangeleverd. Dat blijkt uit documenten opgevraagd door Nieuwsuur en radioprogramma Nieuws en Co.
• WaterhoogteWijzer helpt Limburgers schade door wateroverlast te beperken – Provincie Limburg
  Door klimaatverandering komen hevige regenbuien steeds vaker voor. Toch weten veel Limburgers nog niet welk risico hun huis of buurt loopt bij extreem weer. De samenwerkende overheden nemen al diverse maatregelen, maar wateroverlast is nooit volledig te voorkomen. Het is belangrijk dat inwoners weten welke risico’s er in hun omgeving zijn en hoe ze zichzelf en hun bezittingen kunnen beschermen. Daarom heeft het Programma Waterveiligheid en Ruimte (WRL) de WaterhoogteWijzer ontwikkeld. Deze WaterhoogteWijzer helpt inwoners zich voor te bereiden, zodat ze zelf stappen kunnen zetten om waterweerbaarder te worden.

Caribisch Nederland

WEB erkent waterzorgen bij landbouwers op Bonaire | nu.CW

Nog meer Kamervragen over risico’s voor Caribisch deel Koninkrijk