dinsdag 2 december 2025

Week-nieuwsbrief RWS Bodem en Ondergrond (49 2025)

1. Europese Richtlijn Bodemmonitoring 2025/2360 nu in alle talen beschikbaar

Op 26 november is de Europese Richtlijn Bodemmonitoring 2025/2360 gepubliceerd. De richtlijn is nu in alle talen beschikbaar.

Op 23 oktober jl. heeft het Europese Parlement de EU Richtlijn Bodemmonitoring, over bodemmonitoring en bodemveerkracht, aangenomen. Dit is een belangrijke stap naar gezonde bodems in 2050. De richtlijn is nu ook in de Nederlandse taal beschikbaar. Lees verder

2. Gewijzigde product Beoordelingsrichtlijn 9322 voor immobiliseren ter inspraak

De BRL 9322 is een beoordelingsrichtlijn (BRL) voor het immobiliseren van verontreinigde grond, baggerspecie en andere minerale afvalstoffen. De Branchevereniging Immobilisatiebedrijven werkt aan een aanpassing van deze BRL 9322. Reageren op de ontwerpversie van de BRL 9322 kan tot en met 31 december 2025. Lees verder

3. De kracht van de ontmoeting

Buiten is het koud en nat. Maar binnen in het WTC Leeuwarden is het behaaglijk warm, staan er overal kerstbomen en straalt het groen van het Informatiepunt Leefomgeving je tegemoet. IPLO streek donderdag 27 november neer in het noorden, voor de tweede editie van het kennisevenement Schakel Special.

Bijna 300 deelnemers wisten de weg naar hotel WTC Westcord te vinden. De hoge opkomst viel op, bijna iedereen die zich aanmeldde, kwam ook. Deelnemers konden kiezen uit 32 kennissessies over de Omgevingswet en de leefomgeving. Na registratie komen de deelnemers binnen op het gezellige netwerkplein, vol kerstdecoratie en houten informatiestalletjes. Naast IPLO, staan daar organisaties als Omgevingsdienst NL, VNG, Logius. Lees verder

4. Deel overgangsrecht loopt af op 1 januari 2026

Na de jaarwisseling loopt een deel van het overgangsrecht bij de Omgevingswet af. Daarom deze keer aandacht voor 2 veelvoorkomende situaties waarin het aflopen van overgangsrecht grote gevolgen kan hebben. Het bevoegd gezag bepaalt of en wanneer het hierop handhaaft. Lees verder

5. Nieuwe aanplantmethodes voor zeegras succesvol in de Grevelingen

Rijkswaterstaat heeft in de zomer van 2025 nieuwe manieren getest om zeegras terug te brengen in de Grevelingen en het Veerse Meer. Twee nieuwe technieken, aanplanten zonder verankering en het planten in een cirkel, blijken op geschikte plekken net zo goed te werken als de methodes die al langer worden gebruikt. Lees verder

6. Nieuwsbrieven en bijeenkomsten

• Nieuwsbrief Platform Slappe Bodem

Bijeenkomsten

• 28 januari 2026 – Conferentie Gezonde Leefomgeving: van inzicht naar actie | Informatiepunt Leefomgeving
  Wonen staat hoog op de agenda. Hoe combineert u de woonopgave met een gezond leven voor iedereen? Het is de leefomgeving die daarbij helpt – de buurt, de straat, de lucht die u inademt en de mensen om u heen. Werkt u aan een gezondere leefomgeving? Meld u dan aan. Tijdens de conferentie ontmoet u professionals uit diverse domeinen: fysiek, ruimtelijk, sociaal en gezondheid. U krijgt nieuwe inzichten, toepassingen en voorbeelden uit (praktijk)onderzoek. U ontdekt hoe beleid in de praktijk uitwerkt. Het geleerde kunt u de volgende dag al omzetten in concrete acties voor beleid, ontwerp of uitvoering in uw gemeente of regio.

7. Nieuws over de Omgevingswet

• Gezocht: gemeenten die inzage geven over Omgevingswet
  De VNG hoopt meer gemeenten te strikken die mee willen doen aan de Monitor Omgevingswet. De monitor brengt onder meer de kosten in beeld die gemeenten moeten maken voor de implementatie. Met meer deelnemende gemeenten verwacht de VNG een grotere vuist te kunnen maken in Den Haag en een beter beeld te krijgen van de kosten.

8. Nieuws over Biodiversiteit en duurzaam bodemgebruik

• Vissen door de sluis: onderzoek bij Volkeraksluizen
  Hoe vinden trekvissen hun weg door de Volkeraksluizen, het grootste binnenvaartsluizencomplex van Europa? Terwijl schepen dagelijks door de imposante Volkeraksluizen varen, proberen ook vissen hun weg te vinden tussen zee en rivier.

Onderzoeksbureau ATKB onderzoekt in opdracht van Rijkswaterstaat hoe die migratie precies verloopt en welke factoren hun reis beïnvloeden. De uitkomsten geven inzicht in hoe waterbeheer en natuur elkaar kunnen versterken.

• Kabinet wil wolven via zenders beter monitoren
  Wolven moeten beter worden gemonitord en dat wil het demissionaire kabinet doen via zenders. Volgens deskundigen zou het liefst in elke roedel ten minste één van de territoriale ouderdieren moeten worden gezenderd om een bruikbaar beeld van het gedrag van wolven in alle territoria in Nederland te krijgen. Het gedrag van ouderdieren is namelijk vaak exemplarisch voor het gedrag van alle dieren in hun roedel.
• Taskforce gaat werken aan oplossing voor kosten staalslakken | VNG
  Tijdens de VNG Bestuurdersdag is een intentieverklaring ondertekend voor een taskforce waarin de VNG, IenW, IPO en UvW gaan werken aan een oplossing voor de kosten die gemeenten moeten maken voor het verwijderen van staalslakken. De ALV-motie die aandringt op een compensatiefonds is daarom aangehouden.

9. Nieuws over Circulaire economie

• Europa versnelt recycling, Nederland blijft achter
  Nederland positioneert zich graag als koploper in circulariteit. Maar uit het nieuwe Speciaal Verslag 23/2025 van de Europese Rekenkamer blijkt dat die reputatie steeds moeilijker vol te houden is. Waar andere landen versnellen in de richting van hogere recyclingpercentages, minder stort en betere afvalscheiding, stagneert het Nederlandse afvalbeheer al jaren. Gemeenten spelen daarin een sleutelrol. En lopen juist daar de grootste achterstand op.

10. Nieuws over de energietransitie

• Provincies moeten geld bijleggen voor draagvlak windparken
  Om bestaande windparken acceptabel te houden voor omwonenden, zal de overheid soms extra geld op tafel moeten leggen. Dat blijkt uit oplossingen die provincies zoeken voor klachten over geluidsoverlast en knipperende rode lichten.
• Blijvende zorgen of woningen voorrang op stroomnet houden
  Om elk stukje ruimte op het stroomnet wordt gevochten. Als er ruimte vrijkomt, steekt iedereen zijn vinger omhoog. Er heerst daarom nervositeit nu de bewaker van de toegang tot dat stroomnet, de Autoriteit Consument & Markt, met een nieuw prioriteringskader komt. Volgende maand wordt duidelijk welke maatschappelijke partijen vanaf volgend jaar definitief voorrang krijgen.

11. Nieuws over klimaatverandering, -adaptatie en Bodemdaling

• Onderzoek: klimaatverandering duwt rivieren wereldwijd richting zuurstoftekort
  Door de opwarming van de aarde zullen rivieren wereldwijd vaker te maken krijgen met zuurstofgebrek. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de Universiteit Utrecht. Met een hybride model laten Michelle van Vliet en collega’s zien dat het aantal dagen met hypoxie – extreem lage zuurstofconcentraties – sterk toeneemt deze eeuw.

12. Nieuws over (grond)water

• Industrie ziet knelpunten in vergunningverlening en komt met ideeën over ‘vastlopend waterbeleid’
  De chemische industrie en andere grootverbruikers stellen vast te lopen in een steeds complexer watervergunningsproces. In een gezamenlijk paper leggen de Koninklijke Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie (VNCI) en De Vereniging voor Energie, Milieu en Water (VEMW) zes knelpunten bloot, van KRW-onzekerheid tot gebrek aan capaciteit bij omgevingsdiensten. Zij doen concrete voorstellen om vergunningverlening te versnellen.
• Te weinig sedimentafzetting in Duitse Waddenzee om zeespiegelstijging bij te benen
  De zeespiegel stijgt sneller dan de zeebodem van getijdenbekkens voor de Duitse kust, blijkt uit wetenschappelijk onderzoek van het Helmholtz-Zentrum Hereon. Waar de kustbaaien voorheen nog met de zeespiegel meegroeiden, blijkt dit aanpassingsvermogen in recente jaren ‘aanzienlijk afgenomen’. De oorzaak is nog onbekend. Consequentie van de bevinding is volgens het onderzoeksinstituut dat ‘maatregelen op het gebied van kustbescherming en klimaatadaptatie aanzienlijk uitgebreider en ambitieuzer moeten zijn’.
• MIT-uitvinding brengt economische haalbaarheid van atmosferische waterwinning dichterbij
  Ingenieurs van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) hebben een relatief simpele techniek ontworpen waarmee water in letterlijke zin losgeschud kan worden uit verzadigde absorptiematerialen, zoals hydrogels en zeolieten. Volgens de onderzoekers kan deze uitvinding de weg vrijmaken naar economisch haalbare opschaling van atmosferische waterwinning, oftewel het uit de lucht halen van water waar en wanneer dit een schaars goed is.

13. Nieuws uit de regio

Vanuit of over de regio nog de volgende berichten:

Provincie Groningen

• Groninger Bodem Beweging slaat alarm bij formerende partijen – Dagblad van het Noorden
  De Groninger Bodem Beweging (GBB) roept de formerende partijen op de veiligheid, schadeafhandeling en toekomst van het aardbevingsgebied nadrukkelijk te verankeren in het nieuwe regeerakkoord.
• NAM moet honderden miljoenen betalen voor schade Groningen | Transport Online
  De NAM moet honderden miljoenen bijdragen aan de schadeafhandeling en versterkingsoperatie in Groningen. Dat heeft de rechter beslist in een tussenuitspraak, in de rechtszaak die het gaswinningsbedrijf begon om de heffingen aan te vechten. Energieminister Sophie Hermans (VVD) en staatssecretaris Eddie van Marum (Groningen, BBB) hebben de vonnissen in de rechtszaken hierover donderdag naar de Tweede Kamer verstuurd.

Provincie Fryslan

• Gaswinning onder Waddenzee bij Ternaard van tafel, kabinet sluit deal met NAM | Politiek | NU.nl
  De gaswinning onder de Waddenzee bij Ternaard in Friesland gaat definitief niet door. De Staat heeft een deal met oliebedrijf NAM gesloten, maakte demissionair minister Sophie Hermans (VVD) vrijdag bekend in het dorpshuis van het nabijgelegen Wierum.
• Grootste investering van afgelopen jaren door Wetterskip Fryslân: “Kost gewoon veel” – Omrop Fryslân
  De nieuwe slibontwateringsinstallatie van Wetterskip Fryslân op Heerenveen is officieel in gebruik genomen. In het zuiveringsslib van rioolwaterzuiveringen zit normaal gesproken 95 procent water, maar deze installatie maakt daar 79 procent van.
• Dit dilemma verdeelt vliegbasis, waterschap en actiegroep – Omrop Fryslân
  Het lijkt tegenstrijdig: nu de Jelsumer Feart vol PFAS zit door een grote PFAS-vervuiling op de vliegbasis van Leeuwarden, vraagt diezelfde vliegbasis het waterschap nu of ze ook wat water – met PFAS – kunnen lozen op diezelfde Jelsumer Feart.

Provincie Drenthe

• In Drenthe wordt al 60 jaar gezocht naar neanderthalers. ‘We boren tot het grondwater’ – Leeuwarder Courant
• Inspectie ziet illegale asbestverwijdering in het Noorden, meerdere saneringslocaties stilgelegd – RTV Drenthe
  De Nederlandse Arbeidsinspectie heeft meerdere overtredingen vastgesteld op verschillende asbestlocaties in de regio Noord-Nederland. Vanwege onveilige werkomstandigheden zijn drie locaties begin deze maand stilgelegd en bleken twee asbestsaneringen illegaal te zijn.
• Gedeputeerde spreekt van ‘probleemwolf’, burgemeester merkt dat situatie ‘begint te schuren’ – RTV Drenthe
  De wolf die afgelopen weekend heel dicht bij honden en wandelaars kwam in het Dwingelderveld, is een probleemwolf. Dat vindt gedeputeerde Egbert van Dijk (BBB). Volgens burgemeester Jouke Spoelstra (CDA) van de gemeente Westerveld loopt de situatie ‘de spuigaten uit’.

Provincie Overijssel

• Honderden Overijsselaars eisen plek aan tafel bij gesprek over pesticiden | Enschede | Tubantia.nl
  Ruim driehonderd inwoners van Overijssel stuurden de afgelopen maanden een brief of mail naar de provincie waarin ze hun zorgen uitten over het gebruik van pesticiden. Die moeten allemaal antwoord krijgen, vinden de PvdA en GroenLinks in Provinciale Staten.
• Grondwerk als voorproefje voor megaproject Steenwijkerdiep – Steenwijker Courant

Provincie Flevoland

• Omroep Flevoland – Nieuws – Direct omwonenden vliegveld: ‘Staatssecretaris neemt ons niet serieus’
• Geen supermarkt in Bant door krapte op stroomnet: ‘Buitengewoon vervelend’
  In het Flevolandse dorp Bant zijn de plannen voor de komst van een nieuwe supermarkt stopgezet. De regionale supermarktketen Poiesz laat aan Omroep Flevoland weten dat de plannen zijn stopgezet omdat er in de gemeente geen plek is op het stroomnet.
• Zes PAS-melders in Flevoland onherroepelijk vergund – Boerderij
  Zes PAS-melders in de provincie Flevoland hebben na een uitspraak van Raad van State een onherroepelijke natuurvergunning gekregen. Die vergunning hadden ze al in 2022 van de provincie gekregen, maar die werd juridisch aangevochten. Mobilisation for the Environment (MOB) was tegen alle zes de vergunningen in het verweer gekomen. Rechtbank Midden-Nederland had in het geval van een PAS-melder het beroep van MOB in 2023 al ongegrond verklaard en vorige maand heeft Raad van State die uitspraak bevestigd via een zogenoemd verzet.

Provincie Gelderland

• Win-|winsituatie in natuurgebied: meer klei voor woningen én meer biodiversiteit – Omroep Gelderland
  Dikke vette rivierklei is goud waard. De Nederlandse baksteenindustrie staat te springen om hoogwaardige klei die nodig is om aan de bouwopgave van honderdduizend woningen te voldoen. Een van de plekken waar deze klei wordt gewonnen, is de Maneswaard: een uiterwaarde langs de Nederrijn bij Opheusden. Maar er is hier sprake van een win-winsituatie waar ook Moeder Natuur profiteert. Want met het geld van de bakstenen wordt het gebied getransformeerd tot moeraslandschap, waar de biodiversiteit weer kan floreren én natuurliefhebbers via nieuwe wandelpaden lekker kunnen struinen.
• Vergunningsaanvraag windmolens vlak bij Duitse grens ter inzage: ‘Geen rekening gehouden met Nederlandse kant’ – Omroep Gelderland
  In Rhede, net over de grens bij Winterswijk, liggen plannen voor de komst van drie windturbines. De 250 meter hoge windmolens komen dicht bij de grens te staan, pal naast het dorpje Woold. Omwonenden kunnen de vergunningsaanvraag en bijbehorende milieueffectrapport nu inzien en bezwaar indienen.
• Gemeente sluit afvalverwerker na aanhoudende milieuovertredingen – Omroep Gelderland

Provincie Utrecht

• Utrecht komt met plan om impasse in landelijk gebied te doorbreken
  Als eerste provincie heeft Utrecht vandaag een uitgewerkt pakket aan maatregelen voor natuur, water, bodem, klimaat en landbouw voor de komende tien jaar gepresenteerd. Dat moet de vergunningverlening vanaf 2027 weer op gang brengen. Het Ontwerp-Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG) ligt binnenkort ter inzage.
• Arnaut onderzoekt waarom PFAS steeds vaker in de bodem zit – RTV Utrecht
  Er zitten giftige PFAS-stoffen in het Utrechtse grondwater. Maar het is onduidelijk waar die vandaan komen. Samen met wateronderzoeksinstituut KWR onderzoekt de provincie of de PFAS uit het regenwater komen. “PFAS in het grondwater zijn een bedreiging voor de kwaliteit van ons drinkwater.”

Provincie Noord-Holland

• Schagen moet nieuwe stikstofberekening maken voor kernreactor
  Dit heeft de Raad van State besloten in een zogeheten tussenuitspraak. Het is nu namelijk niet duidelijk of de vergunning voldoet aan het bestemmingsplan. De nieuwe reactor in het Noord-Hollandse dorp moet de oude reactor, die al meer dan zestig jaar werkzaam is, vervangen. Meerdere natuurbeschermingsorganisaties gingen in beroep tegen de afgegeven vergunning, omdat ze bang zijn dat de natuur in de omgeving wordt aangetast.
• Noord-Holland tast dieper in buidel voor dekken faunaschade – Nieuwe Oogst
  De schade aan landbouwgewassen in Noord-Holland stijgt explosief. De provincie verwacht volgend jaar 70 miljoen euro nodig te hebben om de geleden schade deels te dekken. Dat is 25 miljoen euro meer dan eerder werd ingeschat.
• Beter zicht op toekomstige waterveiligheid | Al het nieuws uit Uitgeest

Provincie Zuid-Holland

• Zoetermeer definitief vrijuit in zaak rond Sterigenics
  De gemeente Zoetermeer wordt definitief niet strafrechtelijk vervolgd voor het jarenlang laten voortbestaan van een te hoge uitstoot van het kankerverwekkende ethyleenoxide door steriliseringsbedrijf Sterigenics. De Hoge Raad bevestigde dinsdag het eerdere oordeel van het gerechtshof dat de gemeente als openbaar lichaam immuniteit geniet. Daarmee komt een einde aan een jarenlange juridische strijd tussen het Openbaar Ministerie en de gemeente.
• Woningbouw in Noord- en Zuid-Holland gaat steeds moeilijker | Economie | NU.nl
  Met name Noord- en Zuid-Holland hebben moeite met het halen van de afgesproken doelen voor de woningbouw. Provincies hebben in ‘woondeals’ afgesproken om de komende jaren veel bij te bouwen, maar hebben te kampen met veel problemen.
• Veel positieve reacties op ontwerp Poort van Buijtenland – Provincie Zuid-Holland

Provincie Zeeland

• 30 miljoen euro beschikbaar voor duurzame investeringen Zeeuwse bedrijven | Terneuzen | AD.nl
  Het nieuwe Transitiefonds Zeeland heeft 30 miljoen euro beschikbaar voor duurzame investeringen. Zeeuwse mkb’ers kunnen een lening aanvragen voor projecten die bijdragen aan de energie- en grondstoffentransitie. Dat meldt de provincie.
• Eerste paal geslagen voor nieuw windpark met 15 turbines | Zeeland | BN DeStem.nl
  De bouw van windpark Ze-Bra is deze week begonnen. Woensdag is de eerste paal geslagen van de meest noordelijke turbine, aan de Bathseweg in het buitengebied van Rilland.

Provincie Noord-Brabant

• Brabant schuift besluit over Moerdijk voor zich uit
  De provincie Noord-Brabant stelt een besluit over het mogelijk verdwijnen van het dorp Moerdijk uit. De provincie wil de komende maanden diverse onderzoeken laten doen, onder meer om de maatschappelijke kosten en baten en de milieugevolgen te kunnen afwegen. Wat de gemeente Moerdijk betreft, maakt het dorp met ruim 1100 inwoners plaats voor uitbreiding van het bestaande haven- en industrieterrein in die plaats.
• Nieuwe stikstofaanpak biedt breder perspectief – Toekomstbehendig Brabant
  De provincie Noord-Brabant breidt haar vernieuwde stikstofaanpak uit naar alle economische sectoren. Net als bij de veehouderij kunnen bedrijven of instellingen die hun stikstofuitstoot fors willen verminderen, dit voortaan doen via een melding in plaats van een vergunning. Zo ontstaat er ruimte voor verduurzaming én natuurherstel, zonder dat de impasse in vergunningverlening verdere ontwikkeling belemmert.

Provincie Limburg

• Plan voor ecologische verbetering Heijense Leijgraaf
  De Heijense Leijgraaf is een beek in de uiterwaard langs de Maas, deels in de gemeente Bergen en deels in de gemeente Gennep. Rijkwaterstaat heeft een plan uitgewerkt om de waternatuur in en rond die beek te verbeteren. Het zogeheten Ontwerp-Projectbesluit hiervoor ligt nu ter inzage, wat betekent dat iedereen daarop kan reageren.
• Midden-Limburg gaat stankoverlast, fijnstof en andere vervuiling meten – L1 Nieuws
  Na een aantal Noord-Limburgse gemeenten gaan ook de Midden-Limburgse gemeenten Leudal, Nederweert en Roermond de luchtkwaliteit met metingen in de gaten houden.
• Grootste laat-Romeinse muntschat van Limburg blijkt uit Buggenum te komen – L1 Nieuws
  De enorme Romeinse muntschat die in 2023 ‘ergens in Limburg’ werd gevonden, komt uit Buggenum. De schat werd ontdekt met behulp van een metaaldetector door amateurarcheoloog Wolf Alberts uit Blerick, die meteen de autoriteiten inschakelde. Deskundigen hebben daarna de rest van de munten opgegraven.

Caribisch Nederland

Haagse bijdrage aan landfill Bonaire ten koste van Cft

Aanhoudende regenval op Bonaire legt infrastructuurproblemen pijnlijk bloot – Het nieuws van Bonaire
Voor de vierde dag op rij heeft Bonaire te maken met flinke regenval. Hoewel het regenseizoen doorgaans eerder in november op gang komt, bleef de echte neerslag dit jaar langer uit. Nu het eindelijk zover is, valt er echter in korte tijd uitzonderlijk veel water uit de lucht.