Interview: GOO- experts Leon Claassen en Ruud van Uffelen

Binnen het Gelders Ondergrond Overleg delen experts hun kennis en ervaring. Leon Claassen (projectleider) en Ruud van Uffelen (grondstromencoördinator) hebben een gezamenlijke missie: vrijkomende grond zo hoogwaardig mogelijk hergebruiken. Het draait daarbij niet alleen om bodemkwaliteit, maar ook om klimaat, waterbeheer en circulaire economie.

Van grondoverschot naar maatschappelijke meerwaarde
Jaarlijks komt in Gelderland miljoenen kubieke meters grond vrij. Een groot deel daarvan verdwijnt nog steeds in plassen of andere laagwaardige toepassingen. Volgens Leon en Ruud is dat een gemiste kans. “Grond wordt vaak nog gezien als een restproduct dat weg moet”, vertelt Leon. “Terwijl die grond juist kan bijdragen aan waterberging, bodemvruchtbaarheid en CO₂-opslag.”

Breder kijken dan alleen milieukwaliteit
Volgens Leon ligt een belangrijke uitdaging bij de manier waarop grondstromen nu worden beoordeeld. “Milieuhygiënische kwaliteit is belangrijk, maar niet het hele verhaal. Ook landbouwkundige kwaliteit, klimaatadaptatie, waterbeheer en biodiversiteit tellen mee.”
Met de komst van de Omgevingswet hebben gemeenten meer ruimte gekregen om maatwerk toe te passen. Daarom ontwikkelen zij binnen het GOO praktische voorbeelden en handvatten voor gemeenten. “Gemeenten kunnen beleid ontwikkelen waarmee hoogwaardige toepassingen van grond mogelijk worden gemaakt,” legt Leon uit. “Daar helpen wij graag bij.” 

Van aanbodgestuurd naar vraaggestuurd
Het werk draait inmiddels niet meer om het zoeken van bestemmingen voor overtollige grond. “Vroeger waren we vooral aan het duwen”, zegt Ruud. “Nu zien we dat er steeds meer vraag ontstaat. Boeren zien dat hun bodemkwaliteit kan verbeteren, waterschappen willen meer water vasthouden en overheden zoeken oplossingen voor klimaatadaptatie. Daardoor ontstaat een heel andere dynamiek. Het mooie is dat één maatregel meerdere doelen tegelijk kan dienen; Je verbetert de bodem, vergroot het waterbergend vermogen én draagt bij aan klimaatdoelen.”

Een marktplaats voor grondstromen
Om vraag en aanbod beter bij elkaar te brengen is een digitaal platform ontwikkeld waarop partijen grondstromen kunnen aanmelden. “Zie het als een marktplaats voor grond,” vertelt Ruud. “Overheden, marktpartijen en boeren kunnen aangeven welke grond beschikbaar komt of juist nodig is. Zo worden vraag en aanbod sneller gekoppeld.” Leon ziet daarin een belangrijke oproep aan gemeenten: “Breng je grondstromen vroegtijdig in beeld. Ook als plannen nog niet volledig uitgewerkt zijn. Juist dan ontstaan de beste koppelingen.”

Grond wordt nog te vaak gezien als iets dat weg moet, terwijl het juist een oplossing kan zijn voor klimaat-, water- en bodemvraagstukken.

Waarvoor kun je Leon en Ruud benaderen?
Leon en Ruud helpen Gelderse overheidscollega’s graag bij vragen over: hoogwaardig hergebruik van vrijkomende grond, complexe grondstromen en toepassingsmogelijkheden, maatwerk onder de Omgevingswet, bodemverbetering, klimaatadaptatie en waterberging, en vraag- en aanbodmatching van grondstromen. “Eigenlijk zouden gemeenten ons vaker mogen vragen hoe ze meer waarde uit vrijkomende grond kunnen halen,” zegt Leon. “Dan kijken we graag mee naar de mogelijkheden.”

Gedreven door duurzaamheid
Wat hen persoonlijk motiveert? “Voor mij draait het om duurzaamheid”, zegt Leon. “Ik vind het zonde als waardevolle grond wordt weggegooid terwijl die nog zoveel functies kan vervullen.” Ruud kijkt vooral vanuit de samenhang tussen bodem, water en klimaat. “De combinatie van circulair werken, klimaatadaptatie en waterbeheer spreekt mij enorm aan. Juist in de bodem komen die thema’s samen.”

Samen werken aan de bodem van morgen
De aanpak blijft niet beperkt tot Gelderland. Binnen het Europese LIFE CO₂SAND-project waar Leon en Ruud aan meewerken, wordt kennis gedeeld met andere regio’s en landen. “We onderzoeken hoe kleirijke grond uit het rivierengebied kan bijdragen aan de verbetering van zandgronden,” vertelt Ruud. “Daardoor houden bodems meer water vast, verbetert de structuur en ontstaat op termijn meer ruimte voor koolstofopslag.” De resultaten van de proeflocaties worden de komende jaren verder gemonitord en gedeeld.  “We leren nog elke dag bij,” zegt Ruud. “Maar één ding weten we al zeker: als we anders naar grond gaan kijken, kunnen we veel maatschappelijke opgaven slimmer met elkaar verbinden.”

Contact opnemen?
Heb je vragen over hoogwaardig grondhergebruik, maatwerk onder de Omgevingswet of het koppelen van grondstromen? Neem contact op met Leon Claassen of Ruud van Uffelen via het Gelders Ondergrond Overleg.

Meer weten? 
Meer weten of contact met Leon of Ruud? Mail: Goo@gelderland.nl 
Of vind zelf een GOO-expert!